Mô tả
Góc nhìn Aha
Trong một công ty công nghệ nổi tiếng vì dữ liệu và thuật toán, có một kỹ sư mở lớp dạy đồng nghiệp ngồi yên và theo dõi hơi thở. Lớp kín chỗ, có danh sách chờ, và sau vài năm trở thành một trong những khóa học được đăng ký nhiều nhất ở Google. Người kỹ sư ấy là Chade-Meng Tan, và cuốn sách này là giáo trình của khóa học.
Meng là một trong những kỹ sư đầu tiên của Google. Ông dùng phần thời gian tự do mà công ty cho phép nhân viên theo đuổi dự án riêng để xây một chương trình rèn trí tuệ cảm xúc dựa trên thiền chánh niệm. Search Inside Yourself được viết bằng giọng hài hước của người làm kỹ thuật, tự giễu mình thường xuyên, và nhờ vậy dễ đọc với cả những ai vốn ngại chữ “thiền”.
Chương trình có ba bước. Bước đầu là rèn sự chú ý, để tâm trí vừa tĩnh vừa sáng khi cần. Bước hai là hiểu và làm chủ bản thân, tức nhìn cảm xúc của mình đủ rõ để không bị nó kéo đi. Bước ba là tạo những thói quen tinh thần có ích, chẳng hạn thầm mong điều tốt cho người mình vừa gặp.
Công cụ làm mình dừng lại rất đơn giản, dành cho lúc bị chạm nọc. Nó gồm năm bước: dừng lại, thở, nhận biết điều đang diễn ra trong cơ thể, suy xét, rồi mới đáp lại. Meng nhấn mạnh rằng bước đầu tiên quan trọng nhất. Chỉ cần dừng được một nhịp, ta đã chuyển từ phản ứng sang lựa chọn.
Làm đào tạo và đồng hành với doanh nghiệp, mình thấy nhiều thứ trong văn hóa một đội được quyết định trong vài giây ấy. “Sếp mà nổi nóng thì tốt nhất đừng báo.” “Chờ lúc anh ấy vui hẵng nói.” “Lỗi đó tụi em tự xử rồi, không dám đưa lên.” Không người chủ nào muốn đội mình giấu lỗi. Nhưng một lần quát trong phòng họp dạy cho mười người có mặt rằng im lặng thì an toàn hơn, và bài học ấy ở lại lâu hơn lời xin lỗi sau đó.
Mình tự hỏi: giữa lúc một điều làm mình nóng lên và lúc mình phản ứng, mình đang có bao nhiêu giây? Meng không hứa sẽ làm cơn nóng biến mất. Ông chỉ đưa ra một cách tập để khoảng giữa ấy dài thêm một chút, và một chút thường là đủ để đổi một câu quát thành một câu hỏi.
Giới hạn của cuốn sách bắt đầu từ bối cảnh. Chương trình ra đời ở một công ty có điều kiện làm việc hiếm nơi nào có, nơi nhân viên được cho thời gian và không gian để tập. Một xưởng sản xuất hay một chuỗi cửa hàng sẽ khó làm theo nguyên mẫu.
Mình cũng đọc phần khoa học với sự dè dặt. Meng dẫn nhiều nghiên cứu về chánh niệm và não bộ, và có chỗ trình bày chúng lạc quan hơn mức bằng chứng cho phép. Các tổng quan về sau cho thấy lợi ích của thiền tập là có thật nhưng ở mức vừa phải, và không phải ai cũng hợp. Người đang có khó khăn tâm lý nặng nên tập với sự hướng dẫn của người có chuyên môn, thay vì tự làm theo sách.
Điều mình bổ sung là một cách tập gắn vào ngày làm việc, vì ít người chủ SMEs có nửa giờ ngồi yên mỗi sáng. Trước mỗi cuộc họp, mình thở chậm ba hơi và tự hỏi một câu: mình muốn mọi người rời phòng với cảm giác gì. Khi nhận tin xấu, mình tập nói một câu trước mọi câu khác: “Cảm ơn em đã báo.” Câu ấy mua cho mình vài giây, và cho người báo tin một lý do để lần sau lại báo.
Đọc về chánh niệm không thay được việc tập, và chính Meng cũng nói vậy. Cuốn sách hợp với người quản lý hay nóng và biết điều đó, người làm kỹ thuật muốn một lối vào có lý lẽ, và người phụ trách đào tạo đang tìm một khung chương trình. Nó không hợp với người muốn kết quả nhanh, hoặc đã tập lâu và cần thứ sâu hơn.
Lần tới, khi một tin xấu được đặt lên bàn, câu đầu tiên bạn nói sẽ là gì?
Đánh giá
Chưa có đánh giá nào.