Mối Quan Hệ 101

Mô tả

Góc nhìn Aha

Một thành viên mới vào nhóm, đăng lời chào, nhận được mười lăm biểu tượng thả tim và không một câu hỏi nào. Hai tuần sau, người ấy lặng lẽ rời nhóm. Người quản trị cộng đồng nhìn con số thành viên vẫn tăng và không nhận ra điều gì. Mình nghĩ đến cảnh này khi đọc lại cuốn sách bỏ túi của John Maxwell về quan hệ giữa người với người.

Mối Quan Hệ 101 dựa trên một nhận xét mà ông nhắc suốt sự nghiệp: người ta không quan tâm bạn biết nhiều đến đâu cho đến khi họ biết bạn quan tâm đến họ nhiều thế nào. Phần còn lại của sách là cách biến câu ấy thành việc làm.

Ông đi qua mấy điều căn bản. Muốn kết nối với ai thì phải hiểu họ trước, và ai cũng muốn được xem là quan trọng, được khích lệ, được hiểu. Lắng nghe là cách thể hiện sự tôn trọng rõ nhất. Niềm tin được xây chậm và mất nhanh. Mối quan hệ bền là mối quan hệ mà cả hai bên cùng được.

Thứ làm mình dừng lại không phải một ý riêng lẻ mà là thứ tự. Maxwell đặt quan hệ trước, ảnh hưởng sau. Phần lớn người làm chuyên môn, trong đó có mình, quen đi theo chiều ngược lại. Ta chứng minh mình giỏi trước, chia sẻ thật nhiều kiến thức, rồi mong người khác vì thế mà gắn bó. Theo ông, người ta nghe bạn vì họ thấy bạn để tâm đến họ, và kiến thức chỉ đến được sau cánh cửa đó.

Làm đào tạo và đồng hành với doanh nghiệp, mình thấy thứ tự ngược ấy ở cả đội nhóm lẫn cộng đồng. Người quản lý nói “anh chỉ hết rồi mà tụi nó không nghe”. Người xây cộng đồng nói “nội dung em đăng đều mà chẳng ai tương tác”. Còn nhân viên và thành viên thì nói điều giống nhau: “ở đó không ai biết em là ai.” Nội dung không thiếu. Thứ thiếu là cảm giác được một người cụ thể nhìn thấy.

Mình tự hỏi trong tuần qua mình đã hỏi thăm bao nhiêu người mà không kèm theo một việc cần nhờ. Và trong những cuộc trò chuyện ấy, mình nghe để hiểu người kia, hay nghe để chờ đến lượt mình nói. Câu trả lời thay đổi theo từng ngày, và ngày càng bận thì mình càng nghiêng về vế sau.

Giới hạn của cuốn sách khá rõ. Nó rất ngắn và rất chung, hầu hết các ý bạn đã nghe ở đâu đó. Sách không bàn đến những mối quan hệ khó: người không muốn kết nối, người lợi dụng lòng tốt, hay lúc cần đặt ranh giới. Nó cũng không nói gì về việc giữ kết nối khi một đội hay một cộng đồng lớn lên đến mức người dẫn dắt không thể nhớ tên từng người. Các lời khuyên là kinh nghiệm sống của tác giả, không dựa trên nghiên cứu, và mang màu sắc văn hóa Mỹ ở cách bày tỏ sự quan tâm khá trực tiếp. Người đã đọc Đắc Nhân Tâm sẽ thấy phần lớn nội dung lặp lại.

Điều mình bổ sung là quan tâm cần có cấu trúc khi số người tăng lên. Thiện chí của một người chỉ đủ cho vài chục mối quan hệ. Vượt qua con số đó, cần những thói quen được thiết kế: ai chào người mới, ai hỏi câu đầu tiên, sau bao lâu thì có người nhắn riêng. Với mình, một cộng đồng gắn kết khi mỗi thành viên có ít nhất một người biết họ đang cần gì. Người đó không nhất thiết là người đứng đầu.

Việc nhỏ có thể làm trong tuần: chọn ba người trong đội hoặc trong cộng đồng mà bạn ít nói chuyện nhất. Hỏi mỗi người một câu về điều họ đang quan tâm, không liên quan đến công việc bạn cần ở họ. Nghe hết câu trả lời, và ghi lại một chi tiết để lần sau hỏi tiếp.

Sách hợp để tặng người trẻ mới đi làm, hoặc người giỏi chuyên môn vừa được giao dẫn dắt người khác. Nó cũng là lời nhắc gọn cho người làm cộng đồng. Nếu bạn đang đối mặt với một mối quan hệ công việc thật sự căng thẳng, hoặc cần phương pháp xây cộng đồng ở quy mô lớn, cuốn này quá nhẹ.

Trong đội hay cộng đồng của bạn, ai đang ở đó mà chưa có người nào thật sự biết họ cần gì?

Link mua sách