Bí Mật Tư Duy Triệu Phú

Mô tả

Góc nhìn Aha

“Tiền không mọc trên cây đâu con.” Nhiều người lớn lên với câu ấy trong bữa cơm, và mấy chục năm sau vẫn nghe nó vang lên mỗi lần định chi một khoản cho chính mình. T. Harv Eker bắt đầu cuốn sách từ đúng chỗ đó. Ông cho rằng những câu nói về tiền ta nghe từ nhỏ không mất đi, chúng lặng lẽ trở thành cách ta nghĩ.

Bí Mật Tư Duy Triệu Phú có hai phần. Phần đầu nói về thứ Eker gọi là bản thiết kế tài chính, hình thành từ ba nguồn: những lời ta nghe về tiền, những gì ta thấy người lớn làm với tiền, và vài sự kiện đáng nhớ thời nhỏ. Theo ông, bản thiết kế ấy quyết định mức thu nhập mà ta thấy quen, và ta sẽ tự kéo mình về mức đó dù cơ hội có thay đổi. Phần hai liệt kê mười bảy cách nghĩ mà ông cho là khác nhau giữa người giàu và người chưa giàu.

Vài cặp so sánh trong số đó đáng để nghĩ. Một bên tin mình tạo ra cuộc đời mình, bên kia tin cuộc đời xảy đến với mình. Một bên chọn được trả theo kết quả, bên kia chọn được trả theo thời gian. Sách cũng giới thiệu cách chia thu nhập vào nhiều chiếc lọ cho những mục đích khác nhau, phần này mình chỉ ghi nhận là có và không bàn thêm.

Ý làm mình dừng lại là chuỗi lập luận rất gọn của Eker: suy nghĩ dẫn đến cảm xúc, cảm xúc dẫn đến hành động, hành động dẫn đến kết quả. Nếu chỉ sửa ở tầng kết quả, ta sẽ sửa mãi. Mình thấy ý này có ích nhất khi mang nó ra khỏi chuyện tiền. Ai cũng có một bản thiết kế về vai trò của mình, và nó cũng được vẽ từ rất sớm, từ người sếp đầu tiên, từ lần đầu được khen vì tự tay làm xong một việc khó.

Làm đào tạo và đồng hành với doanh nghiệp, mình gặp bản thiết kế ấy trong những câu rất quen. “Để anh làm cho nhanh.” “Giao cho tụi nó rồi cũng mình sửa lại.” “Mình mà không có mặt là hỏng.” Người nói những câu đó thường rất giỏi nghề, và chính vì giỏi nên họ tin giá trị của mình nằm ở đôi tay. Dạy họ thêm một kỹ năng giao việc hiếm khi đủ, vì thói quen cũ vẫn chạy trên bản thiết kế cũ.

Đọc đến đó, mình tự hỏi một câu không dễ chịu: niềm tin nào về công việc mà mình vẫn coi là sự thật, chỉ vì đã mang nó quá lâu? Chỉ cần viết ra ba câu mình hay nói về tiền, về nhân viên, về chính mình, rồi hỏi từng câu đến từ đâu, cũng đã là một buổi tối có ích.

Giới hạn của cuốn sách cần nói thẳng. Các nhận định về người giàu và người nghèo là quan sát cá nhân của tác giả, không phải kết quả nghiên cứu. Cách chia thế giới thành hai nhóm rất dễ trượt thành quy chụp, như thể ai chưa khá giả đều do nghĩ sai. Sách gần như bỏ qua hoàn cảnh, xuất phát điểm, sức khỏe, may mắn, những thứ ảnh hưởng đến đời sống tài chính của một người không kém gì niềm tin.

Mình cũng lưu ý rằng cuốn sách gắn chặt với các khóa học của Eker, và nhiều đoạn đọc như lời mời tham dự. Còn chuyện quản lý tiền cụ thể, mỗi người một hoàn cảnh, và mình không coi cuốn sách này, hay bài viết này, là lời khuyên tài chính.

Điều mình bổ sung là một bước mà sách nói hơi nhanh. Nhận ra niềm tin cũ mới là nửa đường. Niềm tin chỉ đổi khi có một trải nghiệm mới đủ rõ để cãi lại nó, chẳng hạn một lần giao hẳn một việc, chịu được việc nó xong ở mức tám phần, và thấy không có gì sụp đổ. Bản thiết kế được vẽ lại bằng việc làm, không phải bằng lời tuyên bố.

Cuốn sách hợp với người chưa từng soi lại cách mình nghĩ về tiền và về giá trị của bản thân, và đọc được với thái độ chọn lọc. Nó không hợp với người đang tìm hướng dẫn tài chính có căn cứ, hoặc người dễ khó chịu với giọng văn của diễn giả sân khấu.

Nếu gấp sách lại và chỉ giữ một câu, mình sẽ giữ câu này: bạn đang làm việc theo bản thiết kế do ai vẽ, và bạn có còn đồng ý với nó không?

Link mua sách