Đi Tìm Lẽ Sống

Mô tả

Góc nhìn Aha

Nếu một ngày mọi thứ bạn đang có bị lấy đi, điều gì sẽ khiến bạn vẫn muốn bước tiếp? Mình đã có những lúc tự hỏi mình như vậy. Câu trả lời không phải là tiền, không phải chức vụ, cũng không phải những thành tích từng đạt được. Đó phải là một điều đủ ý nghĩa để mình thấy mình vẫn còn lý do để sống và để cố gắng.

Vì thế mình không đọc Đi Tìm Lẽ Sống của Viktor E. Frankl theo kiểu tìm kiến thức. Mình đọc nó như một cuộc đối thoại với chính mình. Frankl là một bác sĩ tâm thần người Áo, từng trải qua các trại tập trung của Đức Quốc xã. Từ những trải nghiệm khắc nghiệt đó, ông phát triển tư tưởng trị liệu ý nghĩa, còn gọi là Logotherapy.

Điều mình nhớ nhất không phải các thuật ngữ tâm lý học, mà là một câu hỏi: khi không thể lựa chọn hoàn cảnh, mình vẫn có thể lựa chọn thái độ của mình trước hoàn cảnh đó hay không? Mình thường có xu hướng nghĩ mình sẽ hạnh phúc khi một điều gì đó thay đổi: khi doanh nghiệp tốt hơn, đội ngũ tốt hơn. Frankl khiến mình nhìn ngược lại.

Làm việc với doanh nghiệp và con người, mình gặp không ít người rất thành công trên giấy nhưng bên trong lại thiếu cảm giác có ý nghĩa. Họ có mục tiêu, có thu nhập, có vị trí, có thành tích, và vẫn hỏi: “Rồi sao nữa?” Khi còn trẻ, mình thường hỏi mình muốn đạt được điều gì. Khi trưởng thành hơn, có lẽ nên hỏi thêm: những điều mình đang đạt được có ý nghĩa gì? Nếu chỉ chạy theo thành tựu mà không biết mình chạy vì điều gì, đến một lúc mình có thể có rất nhiều thứ mà vẫn thấy trống rỗng.

Mình từng nghĩ một chương trình tốt là chương trình giúp người học biết thêm và làm được thêm. Bây giờ mình nghĩ nó còn có thể giúp một người nhìn thấy ý nghĩa trong điều họ đang làm. Một người bán hàng không chỉ đang bán hàng, họ đang giúp một khách hàng giải quyết một vấn đề. Một trainer có thể đang giúp một người tin rằng họ làm được nhiều hơn những gì họ từng nghĩ. Cùng một công việc, nhìn theo cách đó, ý nghĩa đã khác hẳn.

Về giới hạn, phần nói về liệu pháp ý nghĩa khô và nặng lý thuyết hơn hẳn phần hồi ký, và đó là quan điểm của một trường phái trị liệu chứ không phải một kết luận đã được kiểm chứng rộng rãi. Câu chuyện của một người sống sót cũng dễ bị đọc thành công thức rằng chỉ cần có ý nghĩa thì sẽ vượt qua mọi khó khăn. Có những mất mát thật sự rất đau, có những hoàn cảnh vượt quá sức chịu đựng của một người. Nói với một người đang đau khổ rằng “hãy tìm ý nghĩa trong đó” đôi khi là một lời khuyên quá dễ dàng.

Điều mình học từ Frankl không phải là phủ nhận nỗi đau, mà là không để nỗi đau trở thành toàn bộ câu chuyện về cuộc đời mình. Mình có thể buồn, thất vọng, mệt mỏi. Nhưng mình vẫn có quyền chọn mình sẽ sống tiếp như thế nào, và đó là phần tự do cuối cùng mình luôn giữ lại được.

Khác với nhiều cuốn phát triển bản thân, sách không bảo mình hãy thành công hơn. Nó hỏi điều gì khiến cuộc đời này đáng để mình tiếp tục sống và cống hiến. Sau khi đọc, mình không chỉ hỏi mình muốn xây dựng điều gì, mà hỏi thêm: nếu mình làm được điều đó, nó tạo ra giá trị gì cho người khác? Đến một lúc nào đó, thành công không còn là mình có được bao nhiêu, mà là sự hiện diện của mình đã làm cuộc đời của bao nhiêu người tốt đẹp hơn.

Sách hợp với người đang ở một giai đoạn chuyển mình, mất phương hướng, gặp khó khăn, hoặc đang có rất nhiều thứ mà vẫn thấy thiếu một điều gì đó. Nếu bạn tìm một phương pháp hay một câu trả lời duy nhất cho cuộc đời, cuốn này không có. Nó chỉ giúp bạn đặt một câu hỏi đúng hơn, và câu hỏi ấy đáng mang theo rất lâu.

Nếu cuộc đời không chỉ để đạt được nhiều hơn, bạn muốn sự tồn tại của mình có ý nghĩa thế nào với những người khác?

Link mua sách