Thay Đổi Tí Hon, Hiệu Quả Bất Ngờ

Mô tả

Góc nhìn Aha

Một phần trăm. Đó là mức thay đổi mà James Clear đặt cả cuốn sách của mình vào. Sau nhiều năm làm đào tạo và đồng hành với doanh nghiệp, mình nhận ra người ta thường rất hào hứng với những thay đổi lớn, nhưng lại dễ bỏ cuộc với những thay đổi rất nhỏ.

Phát triển đội ngũ thì muốn một chương trình thật lớn, thay đổi bản thân thì đặt một danh sách rất dài, rồi vài tuần sau mọi thứ quay về như cũ. Vì thế mình đọc Thay Đổi Tí Hon, Hiệu Quả Bất Ngờ khá chậm. Sách không khó, nhưng những điều Clear viết nghe đơn giản đến mức mình dễ chủ quan.

Ý mình nhớ nhất là: thành công không phải là một sự kiện, nó là kết quả của những thói quen được lặp lại đủ lâu. Càng làm nghề đào tạo, mình càng thấy câu này đúng. Một người không thể thành trainer giỏi chỉ sau một khóa học. Một doanh nghiệp cũng không đổi được văn hóa chỉ bằng một khẩu hiệu mới dán lên tường.

Mình từng thấy nhiều doanh nghiệp đầu tư rất nhiều tiền cho đào tạo, nhưng sau khóa học thì đâu lại vào đó. Trong lớp, nhân viên rất hào hứng, ghi chép đầy đủ, chụp hình rất đẹp, cam kết rất mạnh. Một tháng sau, hành vi gần như không thay đổi. Vấn đề đôi khi không nằm ở chất lượng khóa học, mà ở chỗ người tổ chức đang kỳ vọng một buổi học tạo ra một thói quen, trong khi không thiết kế môi trường để thói quen đó được lặp lại.

Đây là điểm Clear khiến mình nghĩ nhiều. Muốn nhân viên chủ động hơn, nói “hãy chủ động” là chưa đủ, cần một quy trình cho họ cơ hội chủ động. Muốn một người đọc sách, đừng bắt họ đọc ba mươi trang mỗi ngày ngay từ đầu. Năm trang thôi, nhỏ đến mức không có lý do gì để từ chối, rồi chính sự nhỏ ấy tạo ra quán tính.

Clear không cổ vũ kiểu “hãy cố gắng hơn nữa”. Ông khiến mình đặt một câu hỏi khác: làm thế nào để việc đúng trở nên dễ làm hơn? Bây giờ mình hỏi: sau buổi đào tạo, họ sẽ làm một việc nhỏ nào khác đi vào ngày mai? Nếu câu trả lời không rõ, rất có thể buổi đào tạo chỉ dừng lại ở cảm hứng.

Cuốn sách cũng có giới hạn. Phần nền về vòng lặp thói quen không mới, Clear kế thừa từ những người viết trước và trình bày lại gọn hơn. Sách nói chủ yếu về thói quen của một cá nhân, còn chuyện thay đổi thói quen của cả một tập thể thì người đọc phải tự suy ra. Và có một điểm mình muốn bổ sung: không phải cứ kiên trì lặp lại là sẽ có kết quả tốt. Nếu đang đi sai hướng, càng lặp lại mình càng đi xa khỏi mục tiêu. Một quy trình không hiệu quả mà được thực hiện đều đặn chỉ tạo ra một sự kém hiệu quả rất ổn định.

Vì vậy, với mình, công thức không dừng ở chỗ nhỏ cộng đều thì tốt hơn. Nó phải là: đúng hướng, đủ nhỏ, lặp lại đủ lâu và liên tục điều chỉnh. Mình không còn quá quan tâm một người học được bao nhiêu trong một ngày. Mình quan tâm ba mươi ngày sau họ còn đang làm điều đó hay không.

Chỉ cần chọn một hành vi nhỏ nhưng đúng, làm nó đủ dễ để bắt đầu, đủ rõ để đo lường và đủ lâu để thành một phần trong cách mình sống. Một trang sách mỗi ngày, một câu hỏi tốt hơn trong mỗi buổi đào tạo, một quy trình được cải thiện một phần trăm mỗi tuần. Nhìn riêng lẻ thì chẳng có gì ghê gớm, nhưng sau một năm, người làm những việc ấy có thể đã rất khác.

Sách hợp với người đang muốn thay đổi bản thân, xây thói quen mới, dẫn dắt đội ngũ hoặc cải thiện cách doanh nghiệp vận hành, nhất là nếu bạn từng đặt mục tiêu đầu năm rồi vài tháng sau quên mất mình đã đặt gì. Nếu bạn đang cần lời giải cho một bài toán chiến lược, cuốn này sẽ không trả lời thay bạn.

Ngày mai, bạn có thể làm điều gì tốt hơn hôm nay một phần trăm?

Link mua sách