Quẳng Gánh Lo Đi Và Vui Sống

Mô tả

Góc nhìn Aha

Năm 1948, khi cuốn sách này ra đời, người ta lo về hóa đơn cuối tháng, về sức khỏe, về công việc làm ăn và về con cái. Gần tám mươi năm sau, danh sách ấy không đổi bao nhiêu. Dale Carnegie không viết như một nhà tâm lý. Ông viết như một người đi gom chuyện, hỏi hàng trăm người đã vượt qua lo âu bằng cách nào, rồi rút lại thành những nguyên tắc ngắn.

Quẳng Gánh Lo Đi Và Vui Sống đi qua nhiều phần: những điều căn bản cần biết về nỗi lo, cách phân tích một nỗi lo, cách bỏ thói quen lo trước khi nó làm mình kiệt sức, cách giữ tinh thần bình an, cách đối diện với lời chỉ trích, và cách tránh mệt mỏi. Mỗi chương là vài câu chuyện có thật, rồi một nguyên tắc ở cuối.

Hai nguyên tắc mình dùng nhiều nhất nằm ngay phần đầu. Thứ nhất là sống trong ngăn kín của ngày hôm nay. Hình ảnh mượn từ con tàu lớn có những vách ngăn kín nước: đóng cửa với hôm qua, đóng cửa với ngày mai, và chỉ lo làm tốt việc của hôm nay. Thứ hai là công thức ba bước của một kỹ sư. Hỏi điều tệ nhất có thể xảy ra là gì. Chấp nhận nó trong đầu, nếu buộc phải thế. Rồi bình tĩnh tìm cách cải thiện từ mức tệ nhất ấy.

Bước thứ hai làm mình dừng lại. Mình vẫn nghĩ chấp nhận điều tệ nhất là đầu hàng. Carnegie chỉ ra điều ngược lại. Chừng nào còn chống lại một khả năng xấu trong đầu, ta dồn hết sức vào việc sợ nó. Khi đã chấp nhận điều tệ nhất, đầu óc được giải phóng để suy nghĩ, và thường thì ta nhận ra mức tệ nhất ấy vẫn sống tiếp được.

Làm đào tạo và đồng hành với doanh nghiệp, mình thấy người chủ lo nhiều và phần lớn là lo một mình. “Tháng này mà hụt đơn thì không biết xoay đâu.” “Bạn trưởng nhóm đó mà nghỉ thì anh chết.” “Đêm nào anh cũng tỉnh lúc ba giờ.” Họ ít khi nói những câu ấy với đội, vì nghĩ người đứng đầu thì không được tỏ ra lo. Nhưng nỗi lo không nói ra vẫn lộ qua giọng gắt trong cuộc họp sáng, và đội cảm được hết.

Mình tự hỏi nỗi lo nào của mình đang được nuôi bằng sự mơ hồ. Carnegie có một nhận xét rất thực tế: một nửa nỗi lo đến từ việc ta cố quyết định khi chưa có đủ dữ kiện. Ông đề nghị viết ra bốn dòng. Mình đang lo điều gì. Mình có thể làm gì. Mình sẽ làm gì. Khi nào bắt đầu. Viết xong, nỗi lo thường nhỏ lại bằng đúng kích thước thật của nó.

Giới hạn đầu tiên của cuốn sách là tuổi tác. Nhiều câu chuyện, nhân vật và cách nói thuộc về nước Mỹ giữa thế kỷ trước. Vài chỗ nói về vai trò của phụ nữ hay về đức tin sẽ không còn hợp với nhiều người đọc hôm nay.

Giới hạn thứ hai quan trọng hơn. Carnegie viết cho nỗi lo thông thường, và ông viết trước khi ngành tâm lý hiểu rõ về lo âu như ngày nay. Nhiều chỗ ông đơn giản hóa, như thể chỉ cần bận rộn và nghĩ khác đi là hết. Khi lo âu kéo dài, mất ngủ triền miên, ảnh hưởng đến sức khỏe và công việc, cuốn sách không thay được người có chuyên môn.

Điều mình bổ sung là một bước cho người đứng đầu: phân loại nỗi lo trước khi xử lý nó. Có nỗi lo là của riêng mình. Có nỗi lo thật ra là một vấn đề của công ty mà mình đang ôm thay cả đội. Loại thứ hai không nên giải bằng sự bình tâm, nó cần được đặt lên bàn với những người liên quan.

Mình đọc cuốn này từng chương một, vào những tuần nặng đầu, và quay lại nhiều nhất với phần đầu. Nó hợp với người hay nghĩ quẩn về những chuyện chưa xảy ra, người làm chủ đang gánh nhiều mà ít chỗ để nói. Nếu bạn cần kiến thức cập nhật về tâm lý, hoặc khó chịu với lối kể chuyện cũ, hãy tìm một cuốn mới hơn.

Nỗi lo lớn nhất của bạn lúc này, điều tệ nhất có thể xảy ra là gì, và bạn đã viết nó ra giấy chưa?

Link mua sách