Mô tả

Góc nhìn Aha

Nếu được viết một lá thư cho chính mình của hai mươi năm trước, bạn sẽ dặn điều gì về việc dẫn dắt người khác? John Maxwell trả lời câu hỏi đó khi ông bước sang tuổi sáu mươi, và câu trả lời của ông dài hai mươi sáu chương.

Tinh Hoa Lãnh Đạo gom hai mươi sáu bài học mà ông nói mình mất cả đời mới hiểu. Mỗi bài là một chương ngắn, kết thúc bằng phần bài tập tự soi và một đoạn gợi ý cho người đang kèm cặp ai đó cùng đọc. Cấu trúc này cho thấy ông hình dung cuốn sách được đọc chậm, có người đồng hành, chứ không phải đọc một mạch.

Nhiều bài học được viết thành những câu dễ nhớ. Nếu thấy cô đơn trên đỉnh, có lẽ bạn đang làm sai điều gì đó, vì người lãnh đạo giỏi đưa người khác cùng lên. Người khó dẫn dắt nhất luôn là chính mình. Người ta không rời bỏ công ty, người ta rời bỏ con người. Và một câu rất hình ảnh: đừng gửi vịt đến trường dạy đại bàng, tức đừng cố đào tạo một người thành thứ trái với sở trường của họ.

Bài học về vịt và đại bàng là chỗ mình dừng lại, vì mình vừa đồng ý vừa thấy lo. Đồng ý, vì đúng là không phải ai cũng hợp với mọi vai, và ép một người giỏi chi tiết đi làm việc cần ứng biến thì khổ cả hai. Lo, vì đây là câu rất dễ bị dùng sai. Nó cho người sếp một lối thoát gọn gàng mỗi khi việc dạy không thành.

Làm đào tạo và đồng hành với doanh nghiệp, mình nghe lối thoát ấy dưới nhiều dạng. “Bạn này không có tố chất.” “Nó không hợp, dạy mãi không vào.” “Người giỏi thì tự biết làm, cần gì dạy.” Khi hỏi kỹ hơn việc dạy đã diễn ra thế nào, câu trả lời thường là giải thích một lần, đưa tài liệu, rồi chờ kết quả. Người học bị xếp vào nhóm vịt sau đúng một lần thử.

Vì vậy câu hỏi mình quay về phía mình là: lần gần nhất mình kết luận một người không làm được, mình đã thử dạy theo mấy cách? Mình có làm mẫu không, có cho họ làm thử trước mặt mình không, có nói rõ thế nào là đạt không? Thành thật mà nói, có những lần mình kết luận sớm hơn mức mình muốn thừa nhận.

Về giới hạn, các bài học trong sách rời nhau và không dựng thành hệ thống nào. Bạn có thể đảo thứ tự các chương mà không mất gì. Một số ý đã xuất hiện trong các cuốn trước của ông, chỉ đổi cách kể. Tất cả đều là đúc kết cá nhân của một người, trong một bối cảnh, nên chúng thuyết phục bằng trải nghiệm chứ không bằng bằng chứng. Riêng câu “người ta rời bỏ con người” đúng trong nhiều trường hợp, nhưng người ta cũng nghỉ việc vì lương, vì lộ trình, vì gia đình, và quy hết về người sếp là đơn giản hóa.

Điều mình bổ sung cho bài học về vịt là một bước kiểm tra trước khi kết luận. Trước khi nói một người không đào tạo được, hãy chắc rằng mình đã dạy đúng cách ít nhất ba lần. Một lần làm mẫu, một lần cùng làm, một lần để họ tự làm rồi phản hồi cụ thể. Sau ba lần ấy mà vẫn không tiến, lúc đó mới bàn chuyện đổi vai. Phần lớn “vịt” mình từng gặp chỉ là người chưa được dạy tử tế.

Mình đọc cuốn này theo đúng gợi ý của tác giả: mỗi tuần một chương, đọc cùng một người mình đang kèm. Mỗi người tự trả lời phần câu hỏi cuối chương, rồi gặp nhau ba mươi phút. Sách rời rạc nên rất hợp với nhịp đó, và cuộc trò chuyện thường có giá trị hơn chính chương sách.

Cuốn sách hợp với người đã dẫn dắt đội vài năm, đủ va vấp để nhận ra mình trong từng bài học. Người mới lên quản lý sẽ thấy các câu đúc kết hay nhưng chưa thấm. Ai cần một phương pháp có trình tự, có công cụ, nên tìm cuốn khác.

Người mà bạn cho là “không đào tạo được”, bạn đã thử dạy theo mấy cách rồi?

Link mua sách